Pamięć i refleksja — 83. rocznica likwidacji getta w Starym Sączu

Stary Sącz, 17 sierpnia 2025 roku — W ciszy, zadumie i z głębokim szacunkiem dla ofiar, mieszkańcy Starego Sącza uczcili dziś 83. rocznicę likwidacji miejscowego getta, jednej z najtragiczniejszych kart w historii miasta.

17 sierpnia 1942 roku rozpoczęła się brutalna akcja niemieckich okupantów, w wyniku której społeczność żydowska została przetransportowana do getta w Nowym Sączu, a stamtąd — w bydlęcych wagonach — do obozu zagłady w Bełżcu, gdzie większość zginęła w komorach gazowych. Tego dnia zginęło około 10% mieszkańców Starego Sącza. Najsłabszych – osoby starsze, chore, dzieci – rozstrzelano na miejscu, w pobliskim lesie Piaski nad Popradem, który dziś kryje miejsce pamięci i symboliczny pomnik.

Właśnie tam, o godz. 15:00, odbył się uroczysty Apel Pamięci, który poprowadził historyk i edukator, dr Łukasz Połomski. W wydarzeniu wzięli udział mieszkańcy, przedstawiciele lokalnych władz oraz organizacji pielęgnujących pamięć o dawnych sądeckich Żydach.

Burmistrz Jacek Lelek, obecny na uroczystości, w swoim przemówieniu przypomniał wagę nieustannego powracania do tych wydarzeń:

— Gdy spotkaliśmy się tutaj 11 lat temu, miałem wrażenie, że ten świat się zmienia na lepsze. Dziś jednak doświadczenia wojenne zaburzają naszą wiarę i nadzieję, że świat zmierza ku lepszemu. Nie możemy stracić nadziei — głos krwi i bezbronności zawsze będzie donośnie wołać, zawsze będzie się upominać o sprawiedliwość i nigdy nie przestanie brzmieć w naszych sumieniach. Niech ta pamięć będzie wyrzutem sumienia dla świata. Krzywda człowieka — ona woła do nas jeszcze głośniej.

Pod pomnikiem w Piaskach złożono kwiaty i zapalono znicze. Wiązanki pamięci złożyli m.in. przedstawiciele władz Starego Sącza, delegacje Towarzystwa Miłośników Starego Sącza, a także Sądeckiego Sztetla, którego członkowie od lat dbają o to, by pamięć o dawnych sąsiadach nie została zapomniana.

Wydarzenie było nie tylko hołdem dla ofiar, ale także przestrogą i wezwaniem do czujności — by historia, nawet ta najbardziej bolesna, nigdy się nie powtórzyła.