Jeszcze lepsza opieka żłobkowa. Sejm przyjął ustawę MRPiPS

Uporządkowanie kwestii szkoleń dla opiekunów, nowe standardy zabawy na dworze, wprowadzenie szczegółowych wymagań żywieniowych oraz zakaz publikacji wizerunku dzieci – to najważniejsze założenia przyjętej właśnie przez Sejm nowelizacji ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. Nowe przepisy powstały w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Powierzając swojego malucha pracownikom żłobka czy klubu dziecięcego, rodzice mają pełne prawo oczekiwać najlepszej możliwej opieki. Wkrótce zyskają jeszcze większą pewność – 17 lipca 2026 roku Sejm przyjął nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3.

Uporządkowanie kwestii szkoleń dla opiekunów

Ustawa zakłada ujednolicenie i doprecyzowanie wymagań kwalifikacyjnych dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej. Co to oznacza? 30-godzinne szkolenia ze standardów opieki jako obowiązkowy element kwalifikacji wstępnych dla opiekunów z co najmniej 3-letnim doświadczeniem. Do tego dochodzi także ustawowy obowiązek systematycznej aktualizacji wiedzy i umiejętności przez wszystkich opiekunów – finansowanie będzie po stronie podmiotu prowadzącego placówkę.

Zdrowe jedzenie, bezpieczna zabawa

Nowe przepisy wprowadzają obowiązkowe wymogi ustawowe dotyczące żywienia zbiorowego w żłobkach i klubach dziecięcych, zobowiązując je do stosowania środków spożywczych zgodnych z normami żywienia dla populacji polskiej. W praktyce oznacza to ograniczenie niezdrowej i przetworzonej żywności. Szczegółowe wymagania żywieniowe zostaną określone w rozporządzeniu ministra zdrowia w porozumieniu z ministrem rodziny.

Zmiany obejmą też kwestie warunków pobytu dzieci na świeżym powietrzu. Ustawa wprowadza regulacje dotyczące placów zabaw przy żłobkach i klubach dziecięcych, a także zobowiązuje dziennych opiekunów do zapewnienia dzieciom dostępu do bezpiecznej przestrzeni do zabawy na zewnątrz.

Zakaz publikacji wizerunku dzieci

Bardzo ważną zmianą zapewniającą dzieciom bezpieczeństwo jest całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące żłobek, klub dziecięcy lub punkt opieki dziennej. Nie ma znaczenia, czy rodzic wyraził zgodę czy nie – zdjęcia dzieci nie będą mogły być udostępniane publicznie.

Wzmocnienie pozycji zawodowej opiekunów

Na koniec 2024 r. w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 zatrudnionych było ok. 33 tys. opiekunów. Blisko polowa z nich pracowała w placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.

W odpowiedzi na postulaty tej grupy zawodowej, ustawa wzmacnia pozycję opiekunów m.in. poprzez objęcie ich ochroną prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych.

Co jeszcze? Ustawa wprowadza:

• cyfrową legitymację opiekuna (a dla tych, którzy nie mają uprawnień do korzystania z usług aplikacji mOBYWATEL, fizyczny dokument),
• możliwość korzystania z ulgi 33 proc. w publicznym transporcie zbiorowym,
• płatny czas wolny na podnoszenie kwalifikacji zawodowych w wymiarze 16 godzin lub 2 dni rocznie,
• system nagród za szczególne zasługi w obszarze opieki wczesnodziecięcej, przyznawanych przez ministra rodziny, wojewodę oraz wójta/burmistrza/prezydenta miasta.

Dodatkowo 4 kwietnia będzie oficjalnym „Dniem Opiekuna Małego Dziecka”.

Punkt opieki dziennej zamiast dziennego opiekuna

Nowe przepisy obejmują także zmianę statusu dziennego opiekuna, aby samorządy chętniej tworzyły tę formę opieki. Stworzona zostanie nowa forma punktu opieki dziennej – forma niezależna od osoby, czyli miejsce, w którym opiekę świadczą dzienni opiekunowie.

Najważniejsze założenia:

• opieka nad maksymalnie 16 dziećmi i możliwość zatrudnienia kilku opiekunów,
• uproszczone wymogi lokalowe w porównaniu do żłobków (zbliżone do domowych),
• dotychczasowe podmioty zatrudniające dziennych opiekunów (i opiekunowie prowadzący działalność na własny rachunek) staną się punktami opieki dziennej, a sami opiekunowie – zostaną ich pracownikami,
• zmiany umożliwią czasowe zastępstwa opiekunów lub zmianę opiekuna bez nadmiernych formalności.

Co ważne, dzienni opiekunowie będą mogli pracować również poza punktem opieki dziennej, prowadząc działalność na własny rachunek. Będą mogli sprawować opiekę nad maksymalnie 5 dziećmi samodzielnie oraz 8 dziećmi, jeśli opiekunowi pomaga druga osoba z wymaganymi kwalifikacjami.

MPIPS