Filmowe wakacje w Starym Sączu. Trwa 6. Peryferiada Beskidzka Kanikuła Filmowa

Pod beskidzkim niebem, w urokliwym podwórku Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari w Starym Sączu już po raz szósty ruszył Festiwal Peryferiada. Kino nieoczywiste, wysmakowane, nieprzypadkowe… i spotkania z piewcami prowincji, rozmowy o sensie sztuki (nie tylko tej) filmowej, wspominki chociażby o pierwszej damie polskiego kina Danucie Szaflarskiej. Wszystko to w ciągu dziesięciu sierpniowych wieczorów.

Wśród publiczności przechadzają się jak u siebie: Jan Jakub Kolski czy Krzysztof Majchrzak, nikomu nie odmawiają rozmowy, zdjęć czy dedykacji. U siebie jest zaś starosądeczanka Katarzyna Zielińska, która pierwszego dniawita wszystkich gości.A ten pierwszy dzień Peryferiady jest spotkaniem z reżyserem światowego formatu…

– Szóstąedycję Festiwalu Peryferiada rozpoczęliśmy filmem „Struktura kryształu”, który w sposób precyzyjny, subtelny i nie efekciarski pokazuje, jak trudno czasem patrzeć i dostrzegać. Często mimo własnego rozwoju i zdobywania doświadczenia, a może z jego powodu, zatracamy umiejętność dostrzegania rzeczy najważniejszych, a nawet jeśli wiemy, w którym kierunku patrzeć, to trudno utrzymać wzrok, nie mrużyć oczu i nie odwracać głowy – zaznacza filmoznawca Filip Nowak, któremu wraz z krytykiem filmowym Łukaszem Maciejewskim przypadło w udziale poprowadzić spotkanie z prof. Krzysztofem Zanussim.

Jak z perspektywy czasu „Strukturę kryształu”, swój kinowy debiut wspomina reżyser?

– To bardzo krótki film. Dlaczego? Bo zdaniem niektórych… strasznie nudny. W tamtych czasach trzeba było ścinać filmy do minimum takiego, żeby to jeszcze był film pełnometrażowy. Więc może wspomnę, jak ze „Strukturą kryształu” jeszcze przed premierą było. Na spotkaniu z publicznością, a byli to stróże prawa od ruchu drogowego, zachęcałem, żeby mi szczerze powiedzieli, co myślą o filmie. I wtedy ktoś wskazał, że film jest głupi. Bo jak to człowiek, który jest zadomowiony w wielkim mieście, jedzie sam z własnej woli na prowincję? Przecież to wbrew zdrowemu rozsądkowi. Inny dodał że do tego jest brzydki, bo czarno-biały – wspominał Zanussi.

Spotkaniu z profesorem przyglądali się Jan Jakub Kolski i Krzysztof Majchrzak, którzy następnego dnia opowiadali o swoim wspólnym filmie „Pornografia”. Adaptacja powieści Witolda Gombrowicza, to nie tylko przykład znakomitego kina Kolskiego, ale przełomowe dla polskiej kinematografii dzieło, w całości zrealizowane w nowoczesnej technologii cyfrowej. Historia Fryderyka, Witolda, Karola i Heni na tle zawieruchy drugiej wojny światowej, to również fascynujący przykład filmowej adaptacji, w której powstanie zaangażowani byli najważniejsi filmowcy polscy i nie tylko, bo pierwotne wersje scenariusza przygotowali zagraniczni twórcy.

Obaj goście dużo uwagi poświęcili kwestiom edukacji artystycznej: teatralnej i filmowej (dr Krzysztof Majchrzak to pracownik Akademii Teatralnej w Warszawie, zaś prof. Jan Jakub Kolski wykładowca „łódzkiej filmówki”). „Poruszyć, opowiedzieć historię i dać się rozpoznać” – wskazywał Kolski, „poznawać drugiego człowieka, być autentycznym, mieć w sobie dziecko” – doradzał Majchrzak.

Trzeci dzień Peryferiady upłynął na rozmowie o Danucie Szaflarskiej, którą wspominali: córka Agnieszka Kiliańska i aktorka Maria Maj. A to wszystko w kontekście pierwszego polskiego filmu fabularnego powstałego po drugiej wojnie światowej, czyli „Dwie godziny” (Polska, 1946) w reż. StanisławaWohla i Józefa Wyszomirskiego, w którym to obrazie debiutowała Danuta Szaflarska.

Co jeszcze przed nami w ramach FestiwaluPerferiadaBeskidzka Kanikuła Filmowa?

10 sierpnia
19.15  Spotkanie z Dorotą Kędzierzawską i Edytą Jungowską
20.30  Film„Jestem” (Polska, 2005), reż. D. Kędzierzawska

11sierpnia
19.15  Spotkanie z Marią Maj i Krzysztofem Globiszem
20.30  Film„Długi weekend” (Polska, 2004), reż. R. Gliński

12sierpnia
19.15  Spotkanie z Adamem Woronowiczem
20.30  Film„Demon” (Polska / Izrael, 2015), reż. M. Wrona

13sierpnia
19.15  Film (IMOGaleria) „Opowieść” (Polska, 1972), reż. J. Kluba
20.30  Film„O psie, który jeździł koleją 2” (Polska, 2025), reż. M. Nieć
*17.15 – filmowy spacer po Starym Sączu

14sierpnia
19.15  Koncert w cyklu „Scena pod Wielkim Wozem”
20.30  film „Piknik pod Wiszącą Skałą” (Australia, 1975), reż. P. Weir

15sierpnia
19.15  Spotkanie z Agatą Buzek
20.30  Film „Moje wspaniałe życie” (Polska, 2021), reż. Ł. Grzegorzek

16sierpnia
19.15  Spotkanie z Robertem Siwczykiem
20.30  Film niemy„Cwaniak / Szkurnik” (Ukraina / ZSRR, 1929), reż. M. Szpikowski, muzyka na żywo M. Pukaluk