Sądecki Skrót: Jarmarki końskie w Starym Sączu

Z cyklu….Sądecki Skrót:

Jarmarki końskie w Starym Sączu – to było wydarzenie, które elektryzowało całą okolicę. Co drugą środę na starosądecką targowicę ściągały tysiące koni: od zwykłych chłopskich szkap po rumaki, którymi interesowali się hrabiowie i książęta. Przyjeżdżali kupcy z Gorlic, Tarnowa, Limanowej, Nowego Targu czy nawet z Łańcuta i Dzikowa.

Ceny? Zawrotne. Zwykły koń kosztował 300–500 zł, ale wojsko potrafiło płacić nawet 2000 zł – równowartość kilku morgów ziemi! Dla porównania: nauczyciel zarabiał wówczas… 130 zł.

A jak wyglądał handel? Najpierw zaglądano koniowi w zęby, potem zaczynało się targowanie pełne krzyków, zaklinania się i uderzania w dłonie. Istniały niepisane prawa: nie wolno było podkupić konia ani zatajać jego wad – choć sprytni handlarze, zwłaszcza Cyganie, mieli swoje sposoby na “podrasowanie” zwierzaka.

„Zaglądanie w zęby” to był pierwszy i obowiązkowy etap transakcji. Kupiec nie patrzył na sierść czy postawę – tylko od razu w paszczę. Bo zęby zdradzały wszystko: wiek konia, jego zdrowie, czy nie był „podrasowany” przed sprzedażą. Do dziś w języku zostało powiedzenie: „Darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda”. Na jarmarku jednak zaglądano każdemu – i to bardzo dokładnie.

Najważniejszym momentem była próba siły: konia zaprzęgano do wozu, a chłopi trzymali koła, by sprawdzić, czy zwierzę ma „dobry ciąg”. Od tego zależała ostateczna cena – i reputacja sprzedającego. Ceny zmieniały się z porami roku: wiosną, przed robotami w polu, konie były najdroższe; jesienią – najtańsze.

Jarmarki końskie to nie tylko handel, ale i widowisko, które przyciągało tłumy ciekawskich. Dziś zostały po nich wspomnienia, ale przez setki lat to właśnie one były sercem gospodarczego i towarzyskiego życia Starego Sącza.

Fot. Muzem Regionalne. NAC. Źródło Historia Starego Sącza. Praca zbiorowa